İran savaşında beşinci haftaya girerken, yatırımcılar acil çıkış kapısında birbirini ezmeye başladı. ABD yönetiminin Hürmüz Boğazında stratejik hedefleri ele geçirmek için kara harekatına başlayacağı endişesi riskli varlıklardan kaçışı hızlandırdı. Gemi seyahati, havacılık, otel, otomotiv, teknoloji hisseleri satış dalgasında endekse göre daha sert değer kaybetti. Altın madenleri, enerji, gıda, elektrik-gaz dağıtım pozitif ayrışan az sayıda sektör arasında yer alıyor.
Uzun sürecek bir kara-deniz harekatı enerji altyapısına zarar vererek petrol ve doğalgaz fiyatlarında yeni bir yükseliş dalgasını tetikleyebilir. Net enerji ithalatçısı Avrupa ve Asya ekonomilerinde büyümenin sert yavaşladığı, enflasyonun küresel olarak yükseldiği bu senaryoda tahvil ve hisse senetlerinde satış dalgası sertleşebilir. Dünya enerji arzını etkileyen bir jeopolitik risk ile ilk kez karşılaşmıyor. Ukrayna Rusya savaşı, Körfez Savaşı, Süveyş Krizi, Arap Ambargosu gibi geçmiş örneklerde de, enerji fiyatlarında sert yükseliş yaşanmıştı. Ama geçmiş örneklerde enerji arzındaki daralma %5-%10 ile daha sınırlıydı. Saudi Arabistan gibi büyük oyuncuların gerektiğinde devreye alabileceği atıl kapasite daha fazlaydı. Enerji kaynaklarına uzun süreli zarar verecek bir tehdit oluşmamıştı.
Hürmüz Boğazının fiilen kapatıldığı İran savaşında dünya enerji arzının yaklaşık %15-20’si (günlük 15-20 milyon varil) devreden çıktı. Suudi Arabistan doğu batı boru hattını ve Yanbu terminalini kullanarak günlük 4,5 milyon varili dünyaya ulaştırmaya başladı. Ama uzun süreli bir savaşta bölgedeki tüm enerji kaynakları İran ve Husiler tarafından vurulabilir. İran’a karşı elde edilecek galibiyet, Körfez ülkeleri ve net enerji ithalatçısı ülkeler için ağır bir ekonomik yıkıma, Başkan Trump’ın siyasi bedelini ödemek istemeyeceği bir Pirus zaferine dönüşebilir.
Durumun farkında olan Başkan Trump ara-dönem seçimleri öncesinde hızlı bir zafer elde etmek için oyunu giderek daha sert oynuyor. İran ise oyun planını uzun süreli bir savaşta ayakta kalarak Kasım ayındaki ara dönem seçimleri öncesinde ABD yönetimini barışa zorlamak üzerine kuruyor. Kimin kazanacağını henüz bilmiyoruz. Ama birini seç derseniz. Bedeli çok ağır bir Pirus Zaferi yerine her iki tarafın da galip olduğunu iddia ettiği Kadeş antlaşmasını tercih ederiz. Dünya piyasalarının seyri Borsa İstanbul’da sert satıcılı bir açılışa işaret ediyor. Banka, demir-çelik, havacılık, otomotiv gibi döngüsel hisseler satış dalgasında muhtemelen başı çeker. Altın madenleri, savunma ve enerji hisseleri sınırlı pozitif ayrışabilir. Endeks için destek ve direnç seviyeleri 12.600 ve 12.900.
Bugün hareketli olabilecek hisseler: Enerjisa, Koç Holding.
Raporun tamamına Mobil uygulamamızın Herkese Analiz > Araştırma adımlarını izleyerek veya Web İşlem Platformumuzun Araştırma sekmesine tıklayarak erişebilirsiniz.
